Oturma İzni (İkamet İzni) Nedir?

Oturma (İkamet) izni; ülkelere göre belirlenen vize süresinden daha fazla Türkiye’de kalacak olan yabancı için, yabancının İl Göç İdare’sinden alması gereken ve Türkiye’de kalabileceği süreyi belirleyen hukuki belgedir. Oturma izni ile ilgili kanuni düzenlemeler, Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu ve 5683 Sayılı Yabancıların Türkiye’de İkamet ve Seyahatleri ile İlgili Kanun’da yer bulmuştur.

Oturma izninden muaf yabancı uyruklu kişiler hariç olmak üzere yabancı uyruklu kişilerin vize sürelerini kapsamayan sürelerde Türkiye’de bulunma gereklilikleri için oturma izni almaları zorunludur.

Oturma izni, uluslararası hukukun bir getirisi olarak karşımıza çıkar. Bu getiri, aynı zamanda kamu sağlığını ve düzenini korumak, ortaya çıkabilecek olumsuz durumları engellemek ve ülkede ikamet eden yabancıları tespit ve kontrol edebilmek için ülke çıkarları adına önem arz eder.

Türkiye’de bulunma gerekliliklerine göre ikamet izin türleri şunlardır:

·        Kısa dönem ikamet izni

·        Uzun dönem ikamet izni

·        Aile ikamet izni

·        Öğrenci İkamet İzni

Bu türlerden hangisinin yabancı uyruklu kişi için uygun olduğunun belirlenmesi ile birlikte oturma izni başvuru yapılabilir.

Oturma İzni (İkamet İzni) Nereden Alınır ve Kimler Başvurabilir?

İkamet izni almak için yapılacak ilk başvuru online sistem üzerinden, e-ikamet üzerinden yapılmaktadır. Bu başvuru ön başvuru niteliği taşımakta olup ikamet izni almak için randevu dahilinde oturulmak istenen yerdeki Göç İdaresi Müdürlüğü’nden alınır.

Göç İdaresi Müdürlüğü, gerekli gördüğü takdirde gerekli mercilerden de görüş alarak ikamet izni başvurusunu red, onay veya iptal şeklinde karara bağlayacak ve sonuç hakkında bilgilendirme yapacaktır.

Oturma izni için yapılacak başvuru, belirlenen vize süresinden fazla Türkiye’de bulunmak amacıyla oturma izni alacak olan yabancı uyruklu kişi tarafından bizzat yapılabilir. Ancak isteğe bağlı olarak vekil aracılığı ile başvuru yapmak mümkündür.

Oturma İzni (İkamet İzni) Almak İçin Gerekli Belgeler

Oturma izni almak için e-ikamet üzerinden yapılan başvuru neticesinde alınan randevu ile Göç İdaresi Müdürlüğüne gidilir ve gerekli belgeler sunulur.

Bu belgeler ikamet izni çeşidine göre değiştiğinden almak istediğiniz çeşide göre sınıflandırarak gerekli belgeleri açıklayacağız.

 

Kısa Dönem İkamet İzni İçin Gerekli Belgeler

·        Başvuru formu

·        Pasaport veya dengi bir belgenin aslı ile fotokopisi

·        4 adet biyometrik fotoğraf

·        İkamet izni boyunca yetecek miktarda maddi imkan beyanı

·        Sağlık sigortası

Bu belgeler, kısa dönem ikamet izinlerinin tümü için ortaktır. Kısa dönem ikamet izni alma nedenlerine göre başka birtakım belgeler de sunulmalıdır. Yabancı uyruklu kişinin geliş amacı ile ilgili kurum ve kuruluşlardan alınacak imzalı veya e-imzalı belgenin de yukarıda saydığımız belgelere eklenmesi gereklidir. Bu konuda çalışacağınız avukat sizden ek belgeler talep edebilir.

Öğrenci İkamet İzni İçin Gerekli Belgeler

·        Başvuru formu

·        Pasaport veya dengi bir belgenin aslı ile fotokopisi

·        4 adet biyometrik fotoğraf

·        İkamet izni boyunca kullanılmak üzere maddi imkan beyanı

·        Sağlık sigortası

·        Aktif öğrencilik belgesi

·        Duruma göre gerekli ise ek belgeler

Uzun Dönem İkamet İzni İçin Gerekli Belgeler

·        Başvuru formu

·        Pasaport veya dengi bir belgenin aslı ile fotokopisi

·        4 adet biyometrik fotoğraf

·        İkamet izni boyunca yetecek miktarda maddi imkanın beyanı

·        Sağlık sigortası

·        Son 3 yıl içerisinde sosyal yardım alınmadığına dair imzalı veya mühürlü belgenin aslı.

·        Adres kayıt sistemine kayıtlı olduğunu gösteren belge. Nüfus müdürlüklerinden alınabilir.

·        Duruma göre gerekli ise ek belgeler

Aile İkamet İzni İçin Gerekli Belgeler

İkamet alacak kişinin sunması gereken belgeler:

·        Başvuru formu

·        Pasaport veya dengi bir belgenin yerine geçecek imzalı veya e-imzalı belge.

·        4 adet biyometrik fotoğraf

·        Duruma göre gerekli ise ek belgeler

Destekleyici kişinin sunması gereken belgeler:

·        Pasaport veya dengi bir belgenin yerine geçecek imzalı veya e-imzalı belge.

·        Nüfus cüzdanının aslı ve fotokopisi.

·        Süre boyunca yetecek miktarda maddi imkanın beyanı

·        Başvuran tüm aile bireyleri için sağlık sigortası

·        İkamet izni belgesinin veya dengi bir belgenin aslı ve fotokopisi.

·        Adli sicil kaydı

·        Adres kayıt sistemine kayıtlı bulunduğuna dair belge. Nüfus müdürlüklerinden alınabilir.

Bu belgeler dışında destekleyici kişinin eşi ikamet izni almak istiyorsa evlilik cüzdanı veya dengi bir belge de gerekli belgeler arasındadır. Destekleyici kişinin 18 yaşından küçük çocuğu için ikamet izni alınacak ise doğum belgesi ve eğer çift boşanmış ise çocuğun velayet belgesi de yukarıda belirttiğimiz belgeler içerisine eklenmelidir.

Oturma İzni (İkamet İzni) Uzatma

Oturma izni, ilk başvurudan itibaren oturma izni çeşidine göre belirli süreler için verilmektedir. Bu sürenin bitimi, ikamet izninin son bulması anlamına gelir. Yasal olarak Türkiye’de oturmaya devam etmek isteyen yabancı uyruklu kişi, oturma izni uzatma başvurusu yapmalıdır.

Uzatma başvurusu, Valiliklere yapılmak ile birlikte mevcut oturma izninin bitmesine en az 60 gün kalmasından itibaren tamamlanmalıdır. Uzatma başvurusu, yabancı uyruklu kişinin bilgilerinin güncellenmesi durumunda randevu ile yapılır.

Güncelleme, İl Göç İdaresi Müdürlüğü aracılığı ile yapıldıktan sonra e-ikamet üzerinden uzatma başvurusu yapılabilir. Ancak yabancı uyruklu kişinin kişisel bilgilerinde bir değişiklik bulunmuyorsa direkt e-ikamet üzerinden uzatma başvurusu yapmak mümkündür.

Başvuru sonrasında başvuru formu yazdırılmalı ve imzalanmalıdır. Yazdırılan bu form ve “Oturma İzni Uzatmak İçin Gerekli Belgeler” başlığı altında saydığımız gerekli belgeler ile birlikte 5 iş günü içerisinde İl Göç İdaresine ulaştırılmalıdır.

Oturma İzni Uzatmak İçin Gerekli Belgeler

Mevcut oturma iznini uzatmak isteyen yabancılar, şu belgeleri ilgili merciye sunmalıdır:

·        Başvuru formu

·        Pasaport veya dengi bir belgenin nüshası (noter onaylı olmalıdır.)

·        4 adet fotoğraf

·        Kalacağı süre boyunca yetecek miktarda maddi olanak beyanı

·        Sağlık sigortası

Bu belgelere ek olarak iznin çeşidine göre eklenmesi gereken belgeler şunlardır:

·        Kısa dönem ikamet izni uzatma başvurusu için kısa dönem ikamet izni ile Türkiye’de hangi amaç ile bulunulacağına dair ilgili kurum veya kuruluşlardan alınacak imzalı veya mühürlü belge.

·        Öğrenci ikamet izni için aktif öğrenci olduğuna dair imzalı, kaşeli veya mühürlü belge.

·        Aile ikamet izni için ilk başvuru belgeleri güncellenmiş olarak eklenmelidir.

Oturma İzni (İkamet İzni) Sorgulama

Oturma izni başvurusu online sistem üzerinden yapılabilmektedir. Yine aynı sistem üzerinden yani e-ikamet üzerinden başvuru sonucu sorgulamaları veya ilgili diğer sorgulamaları yapılabilmektedir.

E-ikamet sistemi sayesinde sorgulama işlemleri her an kontrol edilebilmekte olup kullanıcıya zaman açısından kolaylık sağlamaktadır. Ayrıca bu konuda bir avukat ile çalışıyorsanız bu konudaki gelişmeleri avukatınız size bildirecektir.

Evlilik Yoluyla Oturma İzni

Evlilik yoluyla oturma izni, izin çeşitlerinden aile ikamet izni dahilindedir. Bu yol ile Türkiye’de ikamet izni almak isteyen yabancının kişinin Türk vatandaşı ile evli olması gerekmektedir. Türk vatandaşı ile evli olan yabancı uyruklu kişi, yukarıdaki başlıklarda açıkladığımız “İkamet İzni Nasıl Alınır?” açıklamasına göre başvuru yapıp ikamet izni alabilir.

İkamet izni alınan aile üyelerinden 18 yaşından küçük olan çocuklar, ilk ve ortaöğretim eğitim hakkından öğrenci izni olmadan yararlanabilirler. Türk vatandaşı eş ile yabancı uyruklu eş arasında gerçekleşen boşanma protokolü sonucunda en az 3 yıl aile ikameti ile Türkiye’de bulunan yabancı eş, kısa dönem ikamet iznine haiz olabilmektedir.

Çalışma İznine Bağlı Oturma İzni

Oturma izni, yabancının çalışması için yeterli değildir. Türkiye’de çalışmak isteyen yabancı ayrıca çalışma izni almalıdır. Çalışma izni olmadan çalışan yabancıya para cezası kesilir ve sınır dışı edilir.

Ancak çalışma izni bulunan bir yabancının, doğrudan oturma izni olmaktadır. Bu nedenle çalışma iznine bağlı olarak da oturma izni alınabilir. Çalışma izni için, şirketiniz, sizin adınıza başvuru yapmaktadır. Çalışma izni hakkında tüm detaylardan bahsettiğimiz “çalışma izni” yazımız okuyabilirsiniz.

Oturma İzni İptali

Oturma izni almak, belli şartlara bağlanmıştır. Bu şartlar kişinin sosyal ve kişisel özelliklerinin yanı sıra sunduğu belgelerin doğruluğunu ve tam olmasını da kapsar. Oturma izninin verilmesi, iptal edilemeyeceği anlamına gelmez.

Aşağıda belirttiğimiz durumların varlığının tespiti halinde ya oturma izni verilmeyecek ya da verilmiş olan bir izin var ise oturma izni iptali söz konusu olacaktır.

Kısa dönem ikamet izni için iptal veya red sebepleri:

1.     Yabancı uyruklu kişi için çıkmış sınır dışı edilme kararı.

2.     Yurt dışında fazla süre kalması sebebiyle ihlal kararı verilmesi veya ülkeye giriş yasağı konulması.

3.     Kısa dönem izninin verilme amacı dışında faaliyet yürütme.

4.     Kısa dönem ikamet izni şartlarının yerine getirilmemesi.

Aile ikamet izni için iptal veya red sebepleri:

1.     Yabancı uyruklu kişi için çıkmış sınır dışı edilme kararı veya ülkeye giriş yasağı konulması.

2.     Aile ikamet izninin amacı dışında kullanılması.

3.     Aile ikamet izni şartlarının yerine getirilmemesi.

Öğrenci ikamet izni için iptal veya red sebepleri:

1.     Öğrenci ikamet izni şartlarının yerine getirilmemesi.

2.     Öğrenci ikamet izninin amacı dışında kullanılması.

3.     Öğrenimin sürdürülmesinin imkansız hale gelmesi.

4.     Kişinin hakkında çıkmış sınır dışı edilme kararı veya ülkeye giriş yasağı konulması.

Uzun dönem ikamet izni için iptal veya red sebepleri:

1.     Yabancı uyruklu kişinin kamu düzeni açısından tehlikeli görülmesi.

2.     Zorunlu sebepler göz ardı edilmek şartıyla Türkiye dışında 1 yıl veya daha uzun süre bulunulması.

İnsani ikamet izni için red veya iptal sebepleri:

1.     İznin sebebi olan zorunlu insani sebeplerin ortadan kalkması ile birlikte insani ikamet izni iptal edilir.

İnsan ticareti mağduru ikamet izni için red veya iptal sebepleri:

1.     Yabancı uyruklu kişinin gerçek bir insan ticareti mağduru olmadığının tespit edilmesi.

2.     İkamet izninin gerektirdiği yükümlülüklerin yerine getirilmemesi.

3.     Kişinin insan ticareti suçunun failleri ile herhangi bir bağ içinde bulunması.

Sık Sorulan Sorular ve Kısa Cevaplar

Oturma İzni Nedir?

Vize veya vize muafiyeti sonunda Türkiye’de daha fazla kalmak isteyen yabancılara yetkili makamlarca belirli bir süre için verilen belgedir.

Oturma İzni Nasıl Alınır?

Oturma izni alabilmek için e – ikamet sistemini kullanılarak başvuru yapılmalı ve belirlenen randevu gününde gerekli belgelerde birlikte Göç İdaresi Müdürlüğüne müracaat edilmelidir.

İkamet İzni Türleri Nelerdir?

İkamet izni türleri: Kısa dönem, aile, öğrenci, uzun dönem, insani, insan ticareti mağduru olarak 6 türdür.

Oturma İzni Başvurusu Red Edilen Kişiler Ne Yapmalıdır?

Yabancı, red kararının kendine tebliğ edilmesinden sonraki 60 günlük süre içerisinde ikamet izni başvurusunun reddi kararı için idare mahkemesinde iptal davası açmalıdır.

İkamet İzni Geçiş Başvurusu Nedir?

İkamet kalış amacında bir değişiklik olması durumunda yapılacak ikamet türü değişikliği başvurusuna geçiş başvurusu denir. Öğrenci izninden, evlenme sonrasında aile iznine geçiş, buna örnek gösterilebilir.